Adviesraad Sociaal Domein moet raad vaker spiegel voorhouden

VRIES – De tien partijen in Tynaarlo streven allemaal naar een inclusieve samenleving en zijn van mening dat iedereen mee moet kunnen doen. Maar of alle drempels die er liggen de komende vier jaar ook daadwerkelijk zullen verdwijnen, zal moeten blijken.

Marcel Elzerman (Leefbaar Gemeentebelangen), Wijnand van der Schee (CDA), Jan Smits (Liberaal Tynaarlo Nu), Wilma Stuiver (SamSam), Eelco von Meyenfeldt (VVD), Marjolein Koning (GroenLinks), Miguel Ririhena (Tynaarlo Vooruit), Hessel Luxen (PvdA) en Christina Stradmeijer (D66) gingen donderdagavond op uitnodiging van de Adviesraad Sociaal Domein met elkaar in debat over hoe inclusie vorm krijgt in de gemeente Tynaarlo. Opvallend was dat slechts twee lijsttrekkers aan het debat deelnamen. De politieke gezichten van de partijen krijgen tijdens deze campagne weinig kansen om hun kwaliteiten te tonen. Niet dat het veel uitmaakte, want de kiezers lieten dit debat ook grotendeels aan zich voorbijgaan: slechts een handjevol mensen was naar de hal van het gemeentehuis gekomen om het debat te volgen.

Henk Nijmeijer, regenboogambassadeur van de provincie, leidde de politici langs stellingen die hoorden bij de thema’s Sociale veiligheid, Toegankelijkheid en Inclusie als houding en relatie. In de pitch van één minuut bleek dat alle partijen van mening zijn dat iedereen gelijkwaardig is en moet kunnen meedoen. Marcel Elzerman gaf daarbij wel een winstwaarschuwing: „Honderd procent inclusie is een illusie, maar we moeten daar wel naar streven.”
Jan Smits kwam met een persoonlijk inkijkje: „Mijn zoon Marcel heeft sinds zijn veertiende complexe epilepsie. Hij doet al 31 jaar niet mee. Ik heb met hem de stellingen doorgenomen. Hij is niet geestelijk gehandicapt. Hij voelt zich niet gehoord en gezien. Hij ziet alleen maar een stel kakelende politici. Inclusie gaat verder dan goede bedoelingen.”

De gemeenteraad stelde in 2024 de Visie op Inclusie vast. Daarmee sprak de raad uit dat iedereen moet kunnen meedoen en dat niemand structureel mag worden buitengesloten. Momenteel werkt de gemeente aan de uitwerking van een lokale inclusieagenda. Wilma Stuiver gaf aan dat het niet bij een papieren werkelijkheid mag blijven, maar dat er ook daadwerkelijk iets moet worden gedaan. De overheid en de raad spelen daarin een belangrijke rol.
Eelco von Meyenfeldt gaf aan dat je zonder doel nergens komt. „Budget speelt ook een rol; dat betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden.” Volgens Marjolein Koning heb je ook de inwoners nodig: „Een dirigent komt zonder muzikanten nergens.” Hessel Luxen is van mening dat het door de verharding van de samenleving en de polarisatie belangrijk is dat de overheid verantwoordelijkheid neemt. Wijnand van der Schee voegde daaraan toe dat bij sociale veiligheid het algemeen belang boven het eigen belang gaat. De partijen waren het erover eens dat gehoord worden iets anders is dan je zin krijgen.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de gemeenteraad. Ook daar geldt dat iedereen mee moet kunnen doen en dat het belangrijk is dat men naar elkaar luistert. Miguel Ririhena vroeg zich af of de mooie campagnetaal straks ook wordt omgezet naar de raadszaal, wanneer politieke keuzes gemaakt moeten worden. „De gemeenteraad staat er in de buitenwereld niet goed op en er is weinig kennis van het sociaal domein. De ASD kan de ogen en oren van de raad zijn en de raad af en toe een spiegel voorhouden. De adviesraad moet een prominentere rol innemen.”

Christina Stradmeijer stipte de toegankelijkheid van het gemeentehuis nog eens aan. Inwoners kunnen in het publieke gedeelte niet naar het toilet. „Zorg ervoor dat je bij de bouw niet achteraf alles moet herstellen, maar houd bij het ontwerp al rekening met de toegankelijkheid.” Een bezoeker wees daarnaast op het ontbreken van digitale toegankelijkheid in het debat en gaf daarbij de verkiezingsprogramma’s van sommige partijen als voorbeeld.

Inclusiviteit is een breed en lastig thema, en dat zal het ook blijven. De intenties van de politieke partijen om te streven naar een inclusieve samenleving zijn goed, maar de komende vier jaar moet blijken wat daarvan terechtkomt. De politici wacht een lastige opgave, want sociale veiligheid draait bijvoorbeeld om gedrag, en gedragsverandering is iets waar de overheid moeilijk invloed op heeft. Hessel Luxen deed in ieder geval nog wel een verkiezingsbelofte: „De openbare toiletten in Zuidlaren zullen er binnen vier jaar zijn.”