Boswachter Bart Zwiers ruimt 300 dode vogels per dag in de Onlanden

EELDERWOLDE – Boswachter Bart Zwiers van Natuurmonumenten zit met de handen in het haar. Het aantal dode vogels door de vogelgriep in natuurgebied de Onlanden neemt toe. ,,We ruimen nu ongeveer 300 dode vogels per dag. En de verwachting is dat dit nog wel een tijdje doorgaat.”

Europa kampt sinds oktober 2021 met de grootste uitbraak van vogelgriep ooit. Het virus is over 37 Europese landen verspreid en heeft geleid tot ruimingen van vele honderden pluimveebedrijven. In het wild is het virus meer dan 3000 keer vastgesteld. In de Onlanden worden ze ook al een tijdje geconfronteerd met de gevolgen van de vogelgriep. ,,We hebben al grote groepen dode ganzen, zwanen en sternen aangetroffen. Momenteel vinden we veel zieke en dode kokmeeuwen. Het is erg zorgelijk”, zegt Zwiers. ,,Het is ook meest ongunstige moment midden in het broedseizoen. In de Onlanden zitten momenteel 2000 broedparen, dat zijn 4000 vogels die snavel aan snavel zitten. Dan gaan de besmettingen snel.”

Zwiers gaat dagelijks met vijf collega’s, gekleed in witte pakken en met mondmaskers en beschermingsbrillen op, het gebied in om de dode vogels te ruimen. ,,Het is het enige wat we kunnen doen om verdere verspreiding te voorkomen. We hopen ook dat we op deze manier kunnen voorkomen dat predatoren als roofvogels, marters en vossen besmet raken. Ook honden bijten graag in de kadavers.” 

De boswachters van Natuurmonumenten moeten het allemaal zelf doen. ,,We krijgen geen steun. De overheid springt niet bij. Ik weet niet eens waar ik met de kadavers heen moet. Als kippenboer hoef je maar te bellen en ze staan met vrachtauto’s op de stoep. Wij als boswachters staan er echt alleen voor. Dat frustreert.”

Volgens de boswachter is er ook geen beleid mocht deze vogelgriep uitbraak verdere gevolgen hebben. ,,Het wordt pas echt zorgelijk als dit griepvirus varkens bereiken. Het varken staat dichter bij de mens dan bijvoorbeeld de vos. De stapjes worden steeds kleiner. Ik ben geen viroloog, maar ook virologen spreken hun zorgen uit. We creëren met onze bio-industrie het perfecte klimaat voor de verspreiding van virussen, maar we zijn er onvoldoende op ingespeeld om te voorkomen dat de virussen de mens bereikt. Wereldwijd zijn er al wel besmettingen gemeld. De mortaliteit is 50 procent. Onlangs is er nog een meisje van negen jaar overleden door het griepvirus. Dus het is zaak dat er snel beleid komt. Blijkbaar hebben we niets geleerd van de corona-epidemie”, zegt Zwiers. ,,Het verbaast mij dat er nu geen tot weinig regie is van de overheid. En wie betaalt dit allemaal? Ze leggen het nu op het bordje van een vereniging. Wij moeten alles zelf doen. Terwijl ik wel iets anders te doen heb dan het ruimen van dode vogels. We moeten de natuur beheren en zorgen dat de kwaliteit van de natuur niet verder naar beneden gaat.”

Het natuurgebied de Onlanden is niet afgesloten voor het publiek. ,,Daar gaan wij niet over. Ik heb één paadje, dat van Natuurmonumenten is, afgesloten, maar de doorgangswegen zijn van de gemeenten. Die zijn daar verantwoordelijk voor. Nu zal het virus niet zo snel door passanten worden verspreid, maar bezoekers moeten wel van zieke en dode vogels afblijven. En ze zullen de honden aan de lijn moeten houden.”

Het verbaast de boswachter wel dat het ene gebied meer getroffen wordt dan een ander gebied. ,,Maar daar zit ook wel weer een parallel in met corona, ook toen waren de besmettingen verspreid over verschillende gebieden. De vogelgriep is een drama voor de vogels. We houden ons hart vast. Ik hoorde dat ook de kokmeeuwenkolonie in De Dollard getroffen is. Kokmeeuwen zullen niet zo snel uitsterven, maar andere soorten zouden kunnen uitsterven. Hopen dat we dat met zijn allen kunnen voorkomen.”