Prehistorisch grafveld met mogelijk dodenhuisje gevonden bij Oudemolen

OUDEMOLEN – Archeologen hebben een opmerkelijk prehistorisch grafveld gevonden in de buurt van Oudemolen, met resten van een mogelijk dodenhuisje.

De archeologische vondsten werden aangetroffen bij de aanleg van een nieuwe waterleiding van Waterleidingsmaatschappij Drenthe (WMD). De aangetroffen sporen zijn duizenden jaren oud. “Bijzonder is dat we meerdere grafheuvels bij elkaar hebben aangetroffen. We zien wel vaker losse grafheuvels, maar dit is een heel mooi grafveld”, zegt archeoloog Dave la Fèber van Antea Group in Heerenveen.

De onderzoekers troffen meerdere donkere vlekken in het gele zand aan. “Ze wijzen op de restanten van een grafveld met zeven of acht kringgreppels. Dat zijn randstructuren in de vorm van een ronde greppel rond een heuveltje met crematieresten, die veelal uit de Bronstijd stammen. In de greppels lagen scherven van aardewerk en vuurstenen voorwerpen. Ook hebben we het vermoeden van een sleutelgatgraf. Die grafheuvels hebben een karakteristieke sleutelgatvorm.”

Daarnaast troffen de onderzoekers onder meer drie kuilen op een rij aan, met in het midden vier paalgaten in een vierkant. “Dat wijst op een mogelijk dodenhuisje. Het vierkant zit heel mooi in het midden van de kringgreppel. Op de palen kan wellicht een houten dakje hebben gezeten, maar dat kunnen we natuurlijk niet zien. Onder een dodenhuisje werd vaak een belangrijk persoon begraven. Rond dodenhuisjes werden vaak urnen met asresten van anderen overleden personen bijgezet.”

Volgens La Fèber wordt er tegenwoordig door boeren steeds dieper geploegd. “Dat het hier zo onaangetast ligt, is daarom bijzonder. De resten hadden ook weg geploegd kunnen zijn. We hebben naast de grafheuvels, resten van urnen en vuurstenen ook middeleeuwse karresporen aangetroffen. De breedte en diepte van de baan met karrensporen wijst op een belangrijke verbindingsweg door het gebied. In de prehistorie werden mensen vaak begraven langs dergelijke belangrijke verbindingsroutes. Dit werd gedaan om voorbijgangers de overledenen te laten eren en om het gebied te claimen.”

Deze vele en bijzondere vondsten bij Oudemolen verdiepen volgens de onderzoekers het verhaal van de geschiedenis van Drenthe. “Het beekdal van de Drentsche Aa is sowieso een schatkamer van goed bewaarde prehistorische cultuurlandschappen. De hogere zandgronden van dit deel van Drenthe waren bij uitstek geschikt voor bewoning. Water en vruchtbare grond waren nabij, doden konden daarnaast op de hogere goed zichtbare plekken begraven.”

Ook buiten de onderzochte sleuf zullen waarschijnlijk nog resten liggen, maar die worden volgens archeologisch gebruik met rust gelaten. “De aanleg van de waterleiding gaf ons de kans om deze sleuf te onderzoeken. Dat leverde mooie resultaten op. Maar we gaan niet onnodig archeologie verstoren.