Hans de Graaf: ‘Ik had graag mijn termijn af willen maken’

ZUIDLAREN – Hans de Graaf was namens de Christen Unie drie perioden wethouder in de gemeente Tynaarlo. Bij de Zuidlaarder werd in 2017 de ziekte van Parkinson vastgesteld. Ondanks zijn ziekte kon hij nog met hulp van medicijnen een tijd lang goed functioneren, tot het eind vorig jaar niet meer ging. Ik kreeg moeite met lopen, spreken, concentratie en had last van plotselinge vermoeidheid. Als wethouder moet je altijd aan staan. Dat ging niet meer. Ik had mijn termijn graag af willen maken, maar moest accepteren dat het niet langer meer ging en dat ik eerder moest stoppen.”

Door Henry Koops

De diagnose komt hard aan bij Hans de Graaf. ,,Ik was nooit ziek en was veel te vinden in de sportschool en deed duurlopen van 5 en 10 kilometer. En dan is ineens alles anders. Ik weet niet wat me nu te wachten staat. Ik ben in het voorjaar geopereerd. Er zijn chips in mijn hersenen aangebracht en die zijn verbonden met een kastje dat is geplaatst achter mijn borstbeen. De chips geven voortdurend stroomstootjes af. Het bestrijdt de symptomen, maar haalt de ziekte niet weg. Ik moet mezelf erg in acht houden. Het gaat tot nu goed, maar werken zit er niet meer in.”

Werken deed hij met volle overgave. De Graaf kwam als ondernemer in 2012 in aanraking met de gemeentepolitiek. Het waren roerige tijden nadat het voltallige college enkele maanden eerder was opgestapt. ,,De verhoudingen waren toen complex. Vooral tussen de coalitie en de oppositie. De coalitie had een kleine meerderheid en dat maakte het voor de besluitvorming erg lastig. Ik had als ondernemer gewerkt als adviseur van gemeenten. Inhoudelijk kon ik het daarom snel oppakken, maar ik moest mij het politieke spel nog wel eigen maken. Het wethouderschap was een mooie leerschool. In die periode was de rel rond topambtenaar Henk Heijerman. Heijerman werd geschorst. Dat was heftig en vooral op menselijk vlak vond ik dit erg zwaar. Het kostte toenmalig burgemeester Frank van Zuilen zijn positie. Hij ging met ziekteverlof en werd uiteindelijk vervangen door Piet Adema. Van Zuilen keerde niet meer terug. Politiek is een hard vak. Het vergt maximale inzet en dat kan ten koste gaan van de gezondheid.”

Los van alle randverschijnselen werd er in die periode (2012-2014) volgens De Graaf ook wel wat bereikt. ,,Er zijn mooie dingen gedaan. De school en de sporthal in Eelde-Paterswolde werden aangepakt. De planvorming van het accommodatiebeleid was in 2003 al begonnen en kwam toen tot uitvoering. Dat werd doorgezet. Alle scholen en sportaccommodaties werden aangepakt. Nu zijn de scholen in Zuidlaren aan de beurt en ook sporthal De Zwet wordt verbouwd. We hebben vrijwel geen enkel schoolgebouw van voor 2015 meer. Dat is uniek in Nederland”, zegt de wethouder trots, die genoot van de samenwerking met de scholen en de sportverenigingen. ,,Sport is heel belangrijk voor de leefbaarheid. Het heeft dan ook een grote prioriteit in het beleid van de gemeente Tynaarlo. Als ik langs De Wenakkers wandel en zie de spelers van FC Zuidlaren op het mooie sportpark voetballen, dan denk ik dat hebben we als gemeente samen met de club toch mooi voor elkaar gekregen.”

Onder het beleid van De Graaf werden ook de financiën op orde gebracht. De Graaf had als voormalig accountant in alle drie de perioden de financiële portefeuille in beheer. ,,Als gemeente ben je voor twee-derde afhankelijk van het Rijk. Het zogenaamde Gemeentefond schommelde nogal en je krijgt pas op een laat moment te horen hoe hoog de bedragen zijn. Dan is het puzzelen om de begroting rond te krijgen. Maar het is steeds gelukt en we hebben een mooie reservepost op kunnen bouwen. Daarmee kunnen we de vanaf 2026 sterk dalende rijksinkomsten opvangen en is de gemeente klaar voor de toekomst.”

De Graaf ging in 2018 zijn tweede periode als wethouder in, die duurde tot mei 2022. ,,Dat was de coronaperiode. Contacten met de buitenwereld waren waren praktisch onmogelijk. Gemeentelijk beleid kun je echter niet vanachter het bureau uitvoeren. Ondanks dat we niet met inwoners, vrijwilligers, bestuurder en andere partijen in contact mochten treden, hebben we toch nog zaken kunnen realiseren, maar het was een erg vervelende periode.”

Zijn derde periode startte in 2022 met een zeer ambitieus coalitieakkoord. ,,We hebben een goede basis kunnen leggen, maar er zijn nog voldoende aandachtspunten, zoals de woningbouw. Er is behoefte aan betaalbare starters- en seniorenwoningen. Maar het is best lastig als je wilt bouwen. Je hebt te maken met landelijke regels en procedures en vaak ook weerstand uit de buurt. Ik ben wel blij dat het Centrumplan Zuidlaren eindelijk van de grond komt. Daar kan het dorp straks weer 40 jaar mee vooruit. Ook in recreatie en toerisme zijn stappen gezet. Er ligt een toekomstvisie voor molenmuseum De Wachter. En de toekomst van De Buitenplaats is verzekerd. Dat zijn pareltjes in de gemeente.”

Ondernemer De Graaf had best veel moeite met de lange gemeentelijke procedures. ,,Als ondernemer bedenk je de ene dag wat, de volgende dag ga je het uitvoeren en de dag daarna evalueren. Bij een gemeente duurt dat veel langer. Participatie speelt hierbij een rol. Participatie is goed. Het is goed dat iedereen zijn zegje mag doen, maar op een gegeven moment moet je een besluit nemen. Als bestuurder moet je ook je kop boven het maaiveld durven uitsteken om iets tot stand te kunnen brengen. Je moet lef tonen.”

De Zuidlaarder bestuurder genoot van het contact met de inwoners, schoolbesturen, sportbestuurders en vrijwilligers. ,,Dat vond ik het mooie van het wethouderschap. En voorstellen door de gemeenteraad loodsen, dat geeft de ultieme kick. De relaties zijn in de gemeente onderling goed. Wel zijn de raadsleden kritisch. Maar vinden elkaar altijd weer. Er zijn best stevige discussies geweest. Maar we komen er altijd uit. Vaak kwamen we tot unanieme besluitvorming.” De Graaf genoot ook van het werken in de eigen omgeving. ,,Het credo was altijd dat we Tynaarlo mooier maken. Het is fijn dat ik daar een bijdrage aan heb kunnen leveren.”

Een omgeving die De Graaf gaat verlaten. ,,We gaan dichter bij de familie van mijn vrouw wonen. Het is een stap die we nu nog kunnen maken. Daarnaast zullen we veel gaan fietsen, dat gaat voor mij beter dan lopen. Ook ga ik orgellessen volgen bij een kerkorganist van de Martinikerk in Groningen. En ik mag graag lezen. De dagen vullen zich wel. Maar het werk mis ik wel. Ik kan al wat meer afstand nemen, maar de raadsvergaderingen volg ik nog wel. En toen de Perspectiefnota op de agenda staat, zat ik op het puntje van mijn stoel, want dat was echt mijn ding.”