Veilingmeester Richard Gibcus: ‘Ik mis de interactie met de kopers’

EELDE – De Bloemenveiling was bijna honderd jaar een begrip in Eelde. Maar aan alles komt een einde, zo ook aan de handel in bloemen aan de Burgemeester Legroweg in Eelde. De laatste kar met bloemen kwam op 25 juni voor de klok. Met veilingmeester Richard Gibcus kijken we terug op de historie  van het bedrijf, waardoor Eelde een bloemendorp werd.

Richard Gibcus stapte ongeveer 18 jaar geleden bij Royal FloraHolland binnen op zoek naar werk. Hij kon vrij vlot beginnen op de afdeling Import. Vier jaar lang zorgde hij ervoor dat bloemen uit Kenia, Ethiopië en Israël via de kopers direct naar de klanten gingen. Daarna werd hij keurmeester. “Een keurmeester beoordeelt de kwaliteit van de bloemen voordat deze geveild worden. Dat betekende om 05.00 uur beginnen”, zegt Gibcus. “Ik heb dat gedaan tot ik veilingmeester werd binnen de commerciële afdeling. Naast het veilen ben je ook erg betrokken bij de productgroepen, zowel met de kwekers als de kopers. In de eerste periode de chrysanten, gerbera’s en alstroemeria’s. Later potplanten en de laatste drie jaar de importbloemen  die vanuit uit Ethiopië en Kenia naar Eelde kwamen. Je hebt dan heel veel contacten met kwekers en kopers en zorgt ervoor om het juiste assortiment voor de klok te krijgen. Bloemen zijn erg periodegevoelig. Met Valentijn moeten er rode rozen zijn. Ook bij Kerst en Pasen horen specifieke bloemen. Daar moet je als veilingmeester op inspelen.”

Volgens Gibcus is er in de afgelopen 18 jaar veel veranderd. “In mijn begintijd kwamen er dagelijks zo’n 700 tot 800 karren fysiek voor de klok. De tribune zat vol met kopers. Dat veranderde toen de klok gedigitaliseerd werd en men op afstand kon gaan kopen.. De tribune liep daardoor wat leeg, omdat men thuis kon inloggen op de veilingklok. Ook kwamen er nieuwe handelsvormen bij, zoals klokvoorverkoop. Dat betekent dat een koper van de 30 emmers op de kar alvast helft kan kopen voor de prijs die de kweker graag wil hebben; de andere vijftien emmers worden dan geveild. Eerder ging alles eerst op de klok, maar nu bestaat ook de directe verkoop van kweker rechtstreeks naar koper”, vertelt de veilingmeester. “In het verleden moesten de kopers altijd naar de veiling. Doordat men vanuit huis de bloemen koopt of direct inkoopt, kan men zelf bepalen wanneer ze de bloemen komen halen. Het is niet meer verplicht om hier in de vroege ochtend te zijn. Dat vergt meer flexibiliteit van de veiling. Er was hier vroeger  iemand van 04.00 tot 23.00 uur altijd iemand aanwezig.”

Door deze veranderingen, veranderen ook de contacten tussen kwekers, veilingmeesters en kopers. “De volle tribunes, dat was het mooie van de veiling, want toen was er spanning op de tribune. Die liep op als een koper bepaalde bloemen echt wilde hebben. Ik mis de interactie met de kopers”, zegt Gibcus. “In het verleden deden ze alles om de bloemen te krijgen. Het spel moest gespeeld worden. Soms riepen ze wat om de andere kopers af te leiden. Men is in de loop der jaren wel milder geworden.”

Bloemen veilen doe je niet zomaar. Daar gaat wel een tijd overheen voordat je dat in de vingers hebt. “Je moet de kwaliteit herkennen en gevoel hebben voor welke bloemen bij welke perioden horen. En het blijft gebekt volk. Ik heb in het begin ook nog als opsteker gewerkt; dan sta je bij de kar voor de klok. Als je dan een foutje maakt, krijg je dat wel te horen. Het is niet kwaad bedoeld, maar je wordt wel even voor schut gezet”, aldus Gibcus, die de liefde voor bloemen niet van een vreemde heeft. “Mijn opa was kweker. Hij bracht zijn bloemen nog naar de loods aan de Peizerweg”, zegt de veilingmeester, wijzend op een oude foto. “Ze haalden wel meer grappen uit. Kopers die voor aanvang van de veiling met elkaar speculeerden dat er wel een euro betaald voor de koop van gypsophila. Een koper sloeg de klok net boven de euro af, terwijl de plant normaal voor ongeveer 40 cent weggaat.”

Dat de bloemenveiling dicht zou gaan, zat er al een tijdje aan te komen. “De markt veranderde. Bloemisten kregen steeds hogere kosten en konden moeilijk aan personeel komen. En vaak was er geen opvolging, waardoor de bloemenzaken sloten. Ook de komst van het online platform Floriday was niet gunstig voor de Eelder bloemenveiling. Door deze grootste wereldwijde online marktplaats voor bloemen en planten konden kopers ook bij andere kwekers terecht. En kopers hoeven het huis niet meer uit en konden de bloemen in Eelde laten afleveren. In het verre verleden gingen hier 1000 karren per dag langs de klok. De laatste tijd waren dat er nog 250. Het aanbod bij Floriday is veel groter, men heeft daar meer keuze.”

De bloemenveiling in Eelde kreeg daardoor de laatste jaren ook een andere rol. “De laatste vijf à zes jaar was het een testlocatie. Hier zijn nieuwe systemen uitgeprobeerd, zoals het nieuwe orderpicken. Dat heeft de veiling de laatste jaren bestaansrecht gegeven. De orderpickers zorgen ervoor dat de kopers in het gewenste tijdsbestek de juiste bloemen in de juiste hoeveelheid ontvangen; dat gaat om gekoelde en ongekoelde bloemen. Hierdoor werd de werkdruk verdeeld over de ochtend en de dag en is de koper  flexibeler in wanner hij zijn ahndel wil krijgen. Alle locaties van FloraHolland werken hier nu mee. En in Eelde is de pilot met de nieuwe digitale klok uitgevoerd. Hierdoor kon men inloggen via de website op de veilingklok. Dat is een groot project geweest, dat anderhalf jaar heeft geduurd voordat het daadwerkelijk in gebruik is genomen. Straks werken de vestigingen in Aalsmeer, Naaldwijk en Rijnsburg daarmee. Hiermee nam de rol voor Eelde als testlocatie af.”

De sluiting kwam hard aan voor de medewerkers. “Het bericht van sluiting, toen we in november met alle collega’s bij elkaar kwamen, kwam wel even binnen. De meesten zagen het wel aankomen, maar toch komt het moment nog onverwacht en is er teleurstelling. Sommige mensen werkten hier heel lang. Op de laatste veilingdag kreeg een medewerkster nog een speldje voor haar 40-jarig jubileum. Er was veel verdriet. Voor sommige andere medewerkers is de bloemenveiling een tweede huis geworden. Voor sommige medewerkers was het ook een opluchting. Hiermee kwam een eind aan de onzekerheid. Het nam de stress weg. Voor de medewerkers is een regeling getroffen; via outplacement konden zij op zoek naar een andere baan. Toch is iedereen zich het laatste half jaar nog voor de volle honderd procent blijven inzetten.”

De sluiting is voor Eelde en de gemeente Tynaarlo niet goed. “Er gaat heel wat werkgelegenheid verloren. Het pand wordt verkocht, maar de huurders kunnen voorlopig nog blijven huren. Het blijft voor bloemisten nog mogelijk om bij de cash & carry hier hun bloemen te halen. Het wordt natuurlijk wel anders. Het was hier altijd een grote familie; iedereen kende elkaar. De kopers en kwekers moeten nu soms extra kosten maken. Het verwerken van afval, het terugbrengen van lege fusten en het laden en lossen worden niet meer ondersteund door de veiling. Dat alles duurder wordt, zal het lastig maken voor bloemisten om hun zaak voort te zetten.”

Gibcus geeft aan dat er wel belangstelling is voor het pand. “De ligging is ideaal en het is een pand met mogelijkheden. En voor de sector is het een voordeel dat ze de locatie als overslag kunnen gebruiken.”

De veilingmeester zelf blijft in dienst van Royal FloraHolland. “Ik ga twee dagen per week naar Aalsmeer. Dat zal wennen worden. Ik moet vroeg op om daar op tijd te zijn. Het is daar veel groter en daarmee ook wat onpersoonlijker. De sfeer van ons-kent-ons, zoals in Eelde, zal anders zijn. Dat ga ik wel missen. Maar ik blijf daarnaast ook contactpersoon voor de kwekers en kopers in het noorden. Ik zal hen bezoeken om te kijken hoe het gaat en de mogelijkheden van het bedrijf blijven aanbieden.”

De veilingmeester kon op de laatste veilingdag in Eelde nog herinneringen ophalen met kwekers en kopers. “De tribune zat helemaal vol. We hebben op een waardige manier afscheid kunnen nemen. Ik heb hier altijd met veel plezier gewerkt. De sfeer was altijd erg goed. En de laatste veilingdag leverde nog een mooie donatie van ruim 10.000 euro op voor het Bloemencorso.”